December 27



DECEMBER 27

Wakasan Komiks Magasin Taon 4 Blg. 90 Disyembre 27, 1966
Tampok sa taklob-pahina ang kuwentong “Hahabulin ko ang mga pangarap”
na isinulat ni Leonardo V. Pita

 

Disyembre 27 sa Kasaysayan ng Pilipinas

          Noong Disyembre 27, 1897, si Heneral Emilio Aguinaldo, kasama ang 25 ibang punong rebolusyunaryo ay lumunsad patungong Hongkong mula sa Sual, Pangasinan, sakay ng ng barkong Uranus bilang pagtupad sa Kasunduan ng Biak-na-Bato.

                                                          o     O     o

          Ang Basilan ay ginawang isang lalawigan sa pamamagitan ng Presidential Decree No. 356 noong Disyembre 27, 1973. Taghima ang dating pangalan ng isla ng Basilan bago ito naging bayan ng Basilan na naging bahagi ng Zamboanga del Sur.

                                                          o     O     o

SULYAP SA NAKARAAN

Ang ika-15 at huling isyu ng Pilipino Komiks para sa taong 1947.
Tampok sa taklob-pahina ang guhit ni Tony Velasquez.

 

Personalities and celebrities born on December 27:

1874 – Juan Marquez Sumulong, editor, jurist and politician – in Antipolo, Morong (now Rizal) (d. January 9, 1942).

1965 – Luisita “Luchi” Cruz-Valdez, broadcast journalist and network executive – in Manila.

1973 – Robert “Rob” Wainwright, American-Filipino basketball player – in Vallejo, California.

 

Walt Disney on the cover of
Time (December 27, 1954).

Picture Trivia

         The renowned animated-film producer Walt Disney (1901-1966) started as a commercial artist for a newspaper. He was, however, fired because the editor said he lacked imagination and good concept.           Do you know the first cartoon character produced by Walt Disney Production? This was Oswald the Lucky Rabbit (1928). It was conceptualized by Charles Mintz (1889-1939) who worked for Disney, but its ownership was later attributed to Walter Lanz (1899-1994).
                                o     O     o
 

October 29



OCTOBER 29 


MOD Vol. 32 No. 1466, October 29, 1999
On the Cover: Jolina Magdangal

 

Oktubre 29 sa Kasaysayan ng Pilipinas

          Noong Oktubre 29, 1901, ang Insular Museum of Ethnology, Natural History and Commerce ay itinatag sa Manila sa pamamagitan ng Act No. 284 ng Philippine Commission. Ang institusyong ito ay naging ganap na National Museum of the Philippines noong Pebrero 12, 1988.

                                                                                            o     O     o

          Noong Oktubre 29, 1875, ang Faculty of Medicine and Pharmacy ay itinatag sa University of Santo Tomas sa pamamagitan ng isang royal decree kasabay ng reorganisasyon ng pamantasan.

                                                                                           o     O      o

Ang ika-109 na anibersaryo ng
National Museum of the Philippines
tampok sa taklob-pahina ng
Philippine Panorama (October 31, 2010).

          Binuo ang Insular Museum of Ethnology, Natural History and Commerce noong Oktubre 29, 1901. Mula rito itinatag ang National Museum of the Philippine Islands sa pamamagitan ng Act No. 3477 noong Disyembre 7, 1928. Sa pamamagitan naman ng Republic Act 8492, ang National Museum ay naging isang independent institution noong Pebrero 12, 1988.

                                                          o     O      o

 













 

Personalities and celebrities born on October 29:

1866 – Antonio Luna (full name Antonio Narciso Novicio Ancheta Luna de San Perro), writer, patriot, revolutionary general and strategist – in Urbiztondo, Binondo, Manila (d. June 5, 1899).

General Antonio Luna,

on the cover of the Filipino Heroes Series, 1974.

 

1877 – Narcisa Buencamino de Leon, film producer and founder of LVN Pictures, in San Miguel, Bulacan (d. February 6, 1966)

1910 – Antonio “Tony” Velasquez, writer, editor, creator of Kenkoy and “Father of Philippine Komiks” – in Ulilang Kawayan, Paco, Manila (d. 1997).

Antonio “Tony” Velasquez,

the “Father of Philippine Komiks”

 

1920 – Fidela “Tiya Dely” Magpayo-Reyes, broadcaster and radio icon – in Manila (d. September 1, 2008).

1945 – Reynaldo A. Duque, fictionist, poet, scriptwriter, translator and editor – in Bagani Ubbog, Candon, Ilocos Sur (d. April 8, 2013).

1945 – Arnulfo P. Fuentabella, Speaker of the House of Represenatives (November 12, 2000 – January 24, 2001) – in Goa, Camarines Sur.

1955 – Boy Abunda (full name Eugenio Romerica Abunda Jr), talent manager, publicist and television host – in Borongan, Eastern Samar.


1981 – Angelika de la Cruz (full name Maria Lourdes Egger de la Cruz), actress and singer – in Quezon City.

Angelika dela Cruz
on the cover of MOD (September 24, 2004).

 

1985 – Regine Angeles (full name Diorella Regine de Leon Angeles), model and actress – Quezon City. 

Regine Angeles
on the covers of Maxim Philippines (October 2008)
and FHM Philippines (April 2011).

Ang Captain Boom ng Mag-amang Mars at Ric Ravelo.


Ang “Captain Boom” na kathang-isip
ng mag-amang Mars at Ric Ravelo,
tampok sa taklob-pahina ng United Komiks
(Oktubre 29, 1966).

          Ang Filipino superhero character na si Captain Boom ay nilikha ni Mars Ravelo, na iginuhit naman ng kaniyang anak na Ric, para sa United Komiks noong 1966.

          Ginawa itong isang teleserye ng ABS-CBN Channel 2 bilang unang handog ng Komiks Presents: Kapitan Boom noong 2008. Ginampanan ni Jon Avila ang papel na Kapitan Boom samantalang si Jay-R (Siaboc) ang gumanap sa alter-ego ni Kapitan Boom na si Lance Mercado.

                                                    o     O     o




Olivia Newton-John (for the film Xanadu),
on the cover of Photoplay (October 1980).

Picture Trivia

          In 1980, Olivia Newton-John declined the role offered to her in the film Can’t Stop the Music by the Village People, and instead made the film Xanadu. Unfortunately, Xanadu, which was expected to launch Newton-John as a solo star didn’t make good in the American box office.
          The title of the film Xanadu was derived from the name of the summer capital of Kublai Khan’s Yuan Dynasty in China. This was taken from the poem of Samuel Taylor Coleridge (1772-1834) Kublai Khan.
                                               o     O     o

August 7



AUGUST 7

Celebrity World Vol. 4 No. 208, August 7, 1995
On the Cover: Ballet performers Maritoni Rufino, Katrina Santos, Timothy Melady and Mario Esperanza

 

SULYAP SA NAKARAAN

Ang salawikaing “Tuso man daw ang matsing ay napaglalalangan din,”
tampok bilang isa sa mga kuwentong katatawanan ni Tony Velasquez,
nasa taklob-pahina ng Pilipino Komiks Blg. 31 na may petsang Agosto 7, 1948.

Agosto 7 sa Kasaysayan ng Pilipinas

          Ipinasa ng National Assembly bilang batas noong Agosto 6, 1940, ang panukala na bawasan ang bilang ng taon ng elementary education sa anim mula pito base sa 12-taong pag-aaral sa "Adequacy of Philippine Education System." Tinawag itong Education Bill of 1940. Ito ay kabaligtaran ng K-12 program na ipinatupad noong Hunyo 2012.

                                                          O     O     o

Personalities and celebrities born on August 7:

1913 – Carmen Camacho Velasquez, National Scientist (Parasitology) and Outstanding Woman of Science in the Philippines (1975) awardee – in Bayambang, Pangasinan (October 16, 1994).

1928 – Rafael Montinola Salas, university professor, author and first executive director of the United Nation Population Fund (1969-1987) – in Bago City, Negros Occidental (d. March 4, 1987).

1933 – Alberto Gatmaitan Romulo, politician, government official and senator – in Camiling, Tarlac.

1969 – James Dranreb Belleza, actor – in Pasig.

1972 – Geronimo “Gerry” Peñalosa, champion professional boxer, in San Carlos City, Negros Occidental.

MUKHA NG PANAHON

Maaaring nakakatawa ang nakaguhit na larawan, subalit ito ang umiiral na mukha ng panahon. Dahil sa “Climate Change,” naging higit na madalas at malala ang mga bagyo at pagbaha sa buong kapuluan ng Pilipinas. Nangyayari rin ito sa buong daigdig. Maisisisi ito sa walang habas na pagtotroso, pagsira ng mga kagubatan gawa ng urbanisayon, polusyon dulot ng mga fossil fuels, paggamit ng mga kemikal na nakasisira sa ozone layer, at ang pagka-inutil ng mga pamahalaan sa daigdig upang resolbahin ang mga gawang ito.

                        o     O     o

 

Alyssa Milano (for the TV series na Charmed),
on the cover of TV Guide (August 7-13, 1999).

Picture Trivia

          Alyssa Milano played the role of Phoebe Halliwell, one of the “good witch” sisters who inherited the power to fight the minions of evil and darkness in the popular television series Charmed. She stayed on the show for eight seasons (1998-2006), from the beginning to the end of the series, and she even became co-producer together with her best friend and co-star Holly Marie Combs on the fifth season.

 

                             o     O     o

May 11



MAY 11

Kenkoy Pocket Size Komiks Blg. 9, Mayo 11, 1959

Tampok sa taklob-pahina ang “Kenkoy,” ang cultural icon na likha ni Tony Velasquez

Events that happened on May 11

1973 – The Philippine Tourism Authority was created pursuant to Presidential Decree No. 189 as amended by P.D. No. 564.

1998 – Vice-President Joseph “Erap” Estrada was declared the 13th president of the Philippines by virtue of winning by the biggest landslide victory margin in Philippine election history.

Personalities and celebrities born on May 11:

1818 – Francisco Mercado Rizal, tenant-farmer and father of Philippine National Hero, Dr. Jose Rizal – in Biñan, Laguna (d. January 5, 1898).

1922 – Ameurfina Melencio-Herrera (nee Ameurfina Aguinaldo Melencio), Supreme Court jurist – in Cabanatuan City.

1939 – Dante O. Tinga, lawmaker and Supreme Court jurist – Tanguig (then a town of Rizal Province).

1965 – Monsour del Rosario (full name Manuel Monsour Tabib del Rosario III), Taekwondo champion and Makati City councilor – in Manila.

1978 – Judy Ann Santos (full name Judy Ann Lumagui Santos), Actress, film producer and entrepreneur – in Manila.

Judy Ann Santos
on the covers of MOD (February 24, 2006), People Asia (April 2008), and Metro (May 2012)

1980 – Guji Lorenzana (full name Gregory Mangindin Lorenzana Jr), radio disc jockey, model, actor and award-winning alternative rock singer – Long Beach, California, U.S.A.

1995 – Yassi Pressman (real name Yasmin Isabel Yasto Pressman), dancer, singer, model and actress – in Hongkong.

Yassi Pressman
on the cover of Candy (August 2015)



American actor-comedian Bob Hope with an Indian
headgear on the cover of Life (May 11, 1962).

         Picture Trivia

                   In 1962, while actor-comedian Bob Hope (real name Leslie Townes Hope, 1903-2003) was at the height of his showbiz career, he was awarded the United States Congressional Gold Medal for his works in providing entertainment to American troops stationed in different places around the world.           Do you know that Bob Hope has a share in the ownership of the American professional baseball team Cleveland Indians? He bought the share in 1946. After the Indians last game in the Cleveland Stadium in 1993, he sang “Thanks for the Memory.”

 

                             o     O     o

January 2



JANUARY 2



Philippine Panorama Vol. 29 No. 01, January 2, 2000
On the Cover: Greeting of “A Happy and Peaceful New Millennium to All”
Cover concept by Jennifer Jariego

SULYAP SA NAKARAAN

Press I.D. card of Antonio S. Velasquez as General Manager of ACE Publication, Inc.,

dated January 2, 1962 (Photocopy courtesy of the late Mr. Ted Tenorio,
former Atlas Publication head of komiks department)

January 2 in Philippine History

1898 – The first installment ($400,000) of the amount promised by General Fernando Primo de Rivera (1831-1921) in the Pact of Biak-na-Bato was deposited by General Emilio Aguinaldo in a bank in Hong Kong.

1899 – General Emilio Aguinaldo announced the cabinet members of the Malolos Republic. Apolinario Mabini was appointed Prime Minister.

1942 – Fall of Manila. General Douglas MacArthur (1880-1964) declared the capital city of Manila as an “open city” to prevent destruction by the invading Japanese forces. The Japanese led by General Masaharu Homma (1887-1946) occupied the city.

 

Ang Pagbagsak ng Manila sa mga Hapon (Fall of Manila)

          Noong December 26, 1941, sa kasagsagan ng Japanese Asian invasion, nang papasok na ng Manila ang hukbong-mananakop ng Hapon, idineklara ng USAFFE commander na si General Douglas MacArthur (1880-1964) ang lungsod ng Manila na “open city” upang maiwasan umano ang malawakang pagkasira ng kabisera.

          Si Pangulong Manuel Luis Quezon ng Commonwealth Republic ay nagbilin kay Jorge B. Vargas, alkalde ng Manila, na siya ang tumanggap sa mga darating na Hapon. Pagkatapos ay tumakas si Quezon at MacArthur papuntang Bataan at Corregidor, at sa Washington, D.C. sa America.

          Bumagsak sa kamay ng mga Hapon ang Manila noong Enero 2, 1942. Dumating mula hilaga at timog ang Japanese Imperial Army sa pamumuno ni General Masaharu Homma (1887-1946) at sinakop ng walang paglalaban ang lungsod.

          Unang pumasok sa mga kalsada ng Manila ang mga sundalong Hapon na naka-bisikleta. Sinusundan sila ng mga tangkeng pangdigma at iba pang armored war vehicles. Ang mga sundalo ay agad na ipinuwesto sa mga sangang-daan, tulay, bangko at gusaling-pampahalaaan upang hindi magkaroon ng sabotage at looting. Agad ding inaresto ang mga pinaghihinalaang anti-Japanese kabilang na ang mga mangangalakal na Tsino, at sila’y ipinagbibilanggo.

          Ayon sa mga Hapon, sinasakop nila ang mga bansa sa Asia upang itaboy ang mga Western colonizers kabilang na ang America, Britain at Netherlands, at ibalik ang Asia sa mga Asyano.

          Pagkatapos ng pagbagsak ng Manila, sunod-sunod na ring nasakop ng mga Hapon ang iba pang bahagi ng Pilipinas.

Paano Nalalaman ng mga Sinaunang Katutubo sa Pilipinas ang Oras at Panahon?

          Noong unang panahon na wala pang umiiral na calendars sa Pilipinas, ang pagsikat at paglubog ng araw ang pinagbabatayan ng oras ng ating mga sinaunang ninuno. Gayon din ang pagtilaok ng manok at paghuni ng mga kuliglig. Ang pagtala naman ng paglipas ng panahon ay itinatala sa iba’t-ibang paraan: Nagtatali ng isang buhol sa lubid sa paglipas ng bawat araw, at pagbilang ng pagbibilog ng buwan at pag-ukit ng bilang sa isang kawayan upang maalaman ang buwan at taon.

          Mahalaga ang pagtala ng panahon upang malaman ng mga katutubo kung kailan dapat magtanim ng palay, ang panahon ng pag-aani at panahon ng pag-uulan, at ang bilang ng kanilang gulang.

Si Honorio Lopez at ang Kalendariong Tagalog

          Noong Spanish colonization ng Pilipinas, nakaugalian ng mga Filipino na panganlan ang mga sanggol na ipinapanganak halaw sa mga pangalan ng mga santong Katoliko kung saan tumapat ang kapanganakan ng sanggol sa pista ng santo.

          Ilang mga halimbawa ay si Andres Bonifacio (1863-1897), na pinangalanan halaw sa pangalan ni San Andres, dahil siya ay ipinanganak sa araw ng kapistahan ng santo na Nobyembre 30, at ang kaniyang kapatid na si Procopio (kung saan ay hindi naging kasing-palad kung pagbabatayan ang standard of acceptance ng natamo niyang pangalan) na halaw naman ang pangalan mula kay San Procopio.

          Ang pangalan naman ng pambansang bayaning si Dr. Jose P. Rizal (1861-1896), sa kabilang banda, ay hindi mula kay San Jose, kundi kay San Protacio kung saan ang araw ng kapistahan ay Hunyo 19. Kaya ang buo niyang pangalan ay Jose Protacio Rizal. 
          Noong panahon ng mga Kastila, si Honorio Lopez (1875-1958), isang Filipino patriot na lumaban laban sa mga kastila (1896), sa mga Amerikano (1899) at sa mga Hapon (1947) bilang isang sundalo, propagandista at mamamayag, ay lumikha ng isang almanac na naglalaman ng mga pangalan ng mga sinasabing santong Katoliko. Ginamit niya ang almanac upang palaganapin ang paghihimagsik laban sa mga Kastila. May mga nakatagong mensahe at propaganda sa 1897 na kalendaryo na tinawag niyang La Sonrisa (“Ang Ngiti”).

          Nang matunugan ito ng mga Kastila, naging patago ang pagpapalaganap ng naturang kalendaryo at tinawag na itong “Dimasalang.”

          Ang kasalukuyang edisyon ng Kalendariong Tagalog ni Honorio Lopez ay mabibili pa rin sa mga gilid ng simbahan sa Quiapo. Ang pangalan mismo ni Lopez ay mula sa tradisyong ito. Siya ay ipinanganak ng Disyembre 30 na kapistahan ni San Honorio.

          Kung ikaw ay ipinanganak ng Disyembre 2, gugustuhin mo bang magmula ang pangalan mo kay San Bibiana?

Pinoy personalities and celebrities born on January 2:

1867 – Alberto Barretto, Lawyer, politician and delegate to the Malolos Congress – in Cabangan, Zambales. (d. December 7, 1951)

1925 – Eraño de Guzman Manalo, leader of the Iglesia ni Cristo – in San Juan. (d. August 31, 2009)

Eraño Manalo
on the face of Philippine postage stamp first issued on April 23, 2010.

 

1939 – Regalado E. Maambong, legislator and jurist. 

1967 – Tia Carrere (real name Althea Rae Duhinio Janairo), Filipino-American actress, model and singer – in Honululu, hawaii.

Tia Carrere
on the cover of Playboy (January 2003)

1970 – Ogie Diaz (full name Roger Diaz Pandaan), news reporter, entertainment writer, and actor-comedian – in Quezon City.

1987 – Jocelyn Oxlade (full name Jocelyn Rose Matias Oxlade), British-Filipino singer-songwriter and model – in Brighton, East Sussex, England.
1989 – Benedict Campos, actor and model – in Makati City.

1992 – Alden Richards (full name Richard Reyes Faulkerson), actor, TV host, model and singer – in Santa Rosa, Laguna.



Alden Richards
on the cover of Inside Showbiz (October 2015)

 



 Si Malakas at Si Maganda

Illustration of “Malakas at Maganda”
and the Tigmamanukin bird by Nestor Redondo

          Ayon sa alamat ng mga Tagalog, isang kulay bughaw na ibong may tila mata ng tao sa dulo ng balahibo ng buntot nito, at tinatawag na Tigmamanukin (tinatawag ding Agmanaul, Saksakul-ap o I-iyutan) ang dumapo sa isang malaking puno ng kawayan matapos ang maraming araw ng paglipad. Gutom na gutom at lubhang pagod ang ibon. Nang makakita ng isang tuko na nagtago sa loob ng kawayan, tinangka niyang hulihin ito. Tinuka-tuka ng ibon ang kawayan, subalit nakatakas ang tuko. Biglang kumulog at kumidlat. Nabiyak ang kawayan at lumitaw ang isang lalaki at babae, na may kayumangging balat at mabikas na pangangatawan. Ayon sa kuwentong-alamat ng paglalang ng mga katutubo sa Pilipinas, sila ang mga unang tao sa lupa. Sa pasimulang alamat, ang itinawag sa lalaki ay Sikalak at ang sa babae ay Sikabay. Ang pangalang Sikalak ay mula sa “Si ka lalaki (o lakan),” at ang Sikabay ay mula sa “Si ka babae (o babaylan).” Ang “ka” ay pahiwatig bilang “katalik,” “kaibigan,” “kapatid” o “kasama.”

          Niyaya ni Sikabay si Sikalak na sila ay magtalik, subalit tumanggi ito dahil sa sila ay kambal na magkapatid na isinilang mula sa isang tubo ng kawayan. Kaya sumangguni sila sa himpapawid, sa dagat at sa lambak ng lupa, na magkakatugmang nagpayo sa kanila na dapat silang magtalik upang dumami ang tao sa daigdig.

          Sa pagsalin-salin ng paglalahad ng alamat na ito ng mga katutubo, naging si Malakas at si Maganda ang kanilang pangalan, na ibinatay sa kanilang katangian.

                                                          o     O     o




Northern Luzon Slender-Tailed Cloud Rat
on the cover of People & Nature
(January-March 1996)

Picture Trivia

          Cloud rats are nocturnal mammals that are among the most attractive rodents in the world. All of the six species that have been identified so far can only be found in the Philippines. They are all classified as either “Endangered” or “Threatened” to extinction. The Northern Luzon slender-tailed cloud rat (scientifically known as Phloeomys Pallidus) are endemic in some areas of Cagayan, Ifugao, Isabela, Mountain Province, Nueva Ecija and Nueva Vizcaya. It is known locally as bao nga buut o dagang buut. It is classified as “Nearly threatened.”

                                      o     O     o